مقاتل
معرفی کتاب

«آینه در کربلاست» اثر دکتر محمدرضا سنگری تنها با گذشت یک سال از انتشار به چاپ هفتم رسیده است؛ این اثر روایتی کامل از واقعه عاشوراست.آینه در کربلاست از دقیقترین و جزئی پردازانه‌ترین تاریخ نوشته های عاشورا است که نویسنده در آن با استفاده از منابع دست اول و مورد وثوق علمای تاریخ شیعه، تحلیل جامعی از حادثه کربلا ارائه می‌دهد.

نظرسنجی
به نظر شما عوامل قیام امام حسین(ع) کدام موارد زیر است؟








جشنواره
  • حسین(علیه السلام) گوهر جاودانه ادیان

    رود خونی كه از شهیدان كربلا بر صحرای طف جاری شد، فرات حقیقتی گشت كه جرعه نوشان عزت و آزادگی را ازهر مذهب و مسلك و هر دین و آیین به قدر تشنگی سیراب كرد....

    ادامه مطلب ...
  • عشق به سیدالشهدا

    ستمگران و حكام ‏جور و پیروان باطل، وقتى با یك فكر و ایمان و گرایش معنوى ‏نتوانند مبارزه و مقابله كنند، به مظاهر و نمودها و سمبل هاى آن تفكر و باور حمله مى‏ كنند....

    ادامه مطلب ...
  • ارتباط امام مهدى(ع) با امام حسین(ع)

    از زمان خلقت آدم ابوالبشر تاكنون همواره دو جریان حقّ و باطل به موازات هم پیش‏رفته و كره خاك هیچ‏گاه از مصاف این دو جریان خالى نبوده است. پیروان هر یك از حق‏ مداران گذشته، همواره بسترسازان حق‏گرایان آینده...

    ادامه مطلب ...
  • سرّ عدد چهل

    اعداد نه تنها در زندگی مادی که در زندگی معنوی ما نیز حائز اهمیت فراوانند ، تعدا رکعات نماز ، تعداد تسبیحات اربعه ، تعداد تسبیحات حضرت فاطمه (س) و امثال اینها نشان می دهند که زندگی معنوی جدا از اعداد نیست ...

    ادامه مطلب ...
جمعه 4 بهمن 1398 :: نویسنده : عبرات
یكى از مسائل بسیار مهم و قابل بررسى در ارتباط با موضوع زیارت، پیدا كردن راز آن همه تأكید و توصیۀ اهل‌بیت (علیهم السلام) به زیارت این خاندان بزرگوار است.

 اهمیت زیارت امام حسین علیه‌ السلام

یكى از مسائل بسیار مهم و قابل بررسى در ارتباط با موضوع زیارت، پیدا كردن راز آن همه تأكید و توصیۀ اهل‌بیت (علیهم السلام) به زیارت این خاندان بزرگوار است. وقتى سخنان اهل بیت (علیهم السلام) را در مورد ترغیب و تشویق به زیارت قبور خاندان رسالت، مرور مى‌كنیم، با انبوهى از روایاتى روبه‌رو مى‌شویم كه در نگاه اول و در نگاه سطحى، قدرى اغراق‌آمیز به نظر مى‌رسند؛ ولى این روایات در منابع معتبر ما آمده، بسیارى از آنها از نظر سند هم صحیح مى‌باشند. در این جا به روایاتى اشاره مى‌كنیم كه حج و زیارت اهل بیت (علیهم السلام) را با هم مقایسه كرده، تا ببینیم رمز این همه تأكید و تصریح به زیارت اهل بیت (علیهم السلام)، آن هم در مقایسه با حج، چیست و این روایات، چه پیامى براى پیروان اهل بیت (علیهم السلام) و پیروان قرآن دارند.

روایات زیادى دربارۀ زیارت سیدالشهداء(علیه السلام) نقل شده كه در بخش زیارت كتاب دانشنامۀ امام حسین(علیه السلام) گردآورى شده‌اند. در این جا، نمونه‌اى از این روایات را نقل مى‌كنیم:

١. قال الامام الصادق(علیه السلام):

«من أتى قبر الحسین(علیه السلام) كتب الله له حجة و عمرة؛ ١ كسى كه به زیارت قبر امام حسین(علیه السلام) بیاید، خداوند متعال براى او یك حج و یك عمره مى‌نویسد».

٢. قال الامام الصادق(علیه السلام):

ایّما مؤمن زار الحسین‌بن على (علیهما السلام) عارفاً بحقه فى غیر یوم عید، كتب له عشرون حجة و عشرون عمرة مبرورات متقبلات، و عشرون غزوة مع نبى مرسل او امامٍ عادل؛ ٢ هر مؤمنى قبر امام حسین(علیه السلام) را در غیر روز عید، عارفانه و با شناخت حق او، زیارت كند، براى او ثواب بیست حج و بیست عمرۀ نیكو و قبول شده و بیست جنگ همراه با پیامبر و امام عادل، نوشته مى‌شود.

٣. «عن الامام الصادق(علیه السلام) قال:

كان الحسین بن على السلام ذات یوم فى حجر رسول الله(صلى‌الله و علیه وآله) یلاعبه و یضاحكه، فقالت عائشة یا رسول الله ما اشدّ اعجابك بهذا الصبى!

فقال لها: و یلك و كیف لا احبّه و لا اعجب به و هو ثمرة فؤادى، و قرة عینى، اما انّ امتى

ستقتلهُ، فمن زاره بعد و فاته كتب الله له حجتى من حججى. قالت: یا رسول الله حجة من حججك؟! قال: نعم، حجتین من حججى. قالت یا رسول الله حجتین من حججك؟ قال نعم و اربعه. قال فلم تزل تزاده و یزید و یضعف حتى بلغ تسعین حجة من حجج رسول الله(صلى‌الله و علیه وآله) باعمارها؛ 3 روزى حسین بن على (علیهما السلام) در دامن پیامبر اكرم(صلى‌الله و علیه وآله) بود كه آن حضرت با او شوخى مى‌كرد و او را مى‌خنداند.

عایشه گفت: اى رسول خدا! چقدر از این كودك شگفت زده هستى؟ رسول خدا(صلى‌الله و علیه وآله) فرمود: واى بر تو! چرا او را دوست نداشته باشم و از او شگفت زده نباشم؛ در صورتى كه میوۀ دلم و نور چشم من است و آگاه باش كه امت من، او را به زودى مى‌كشند؛ پس هر كس كه او را زیارت كند، خداوند براى او ثواب حجى از حج‌هاى مرا مى‌نویسد.

عایشه گفت: ثواب حجى از حج‌هاى شما؟ پیامبر فرمود: بله، بلكه ثواب دو حج از حج‌هاى من. عایشه دوباره گفت: ثواب دو حج؟ پیامبر فرمود: بله و ثواب چهار حج.

امام ششم(علیه السلام) فرمود: مرتب پیامبر اكرم(صلى‌الله و علیه وآله) بر این تعداد مى‌افزود و مى‌افزود تا رسید به نود حج، از حج‌هاى پیامبر اكرم(صلى‌الله و علیه وآله)».

۴. موسى بن جعفر(علیه السلام) قال:

من زار قبر ولدى كان له عندالله سبعین حجة مبرورة قلت: سبعین حجة؟ قال: نعم و سبعین الف حجة. قلت و سبعین الف حجة؟ قال نعم و رب حج لا تقبل و من زاره و بات عنده لیلة كان كمن زار الله فى عرشه؛ كسى كه قبر فرزندم (امام رضا) را زیارت كند، براى او پیش خدا ثواب هفتاد حج نیكو خواهد بود، یحیى بن سلیمان مازنى مى‌گوید: به امام گفتم: هفتاد حج؟! امام فرمود: بله و هفتصد حج. گفتم: ثواب هفتصد حج؟ فرمود:

بله و هفتاد هزار حج. گفتم: هفتاد هزار حج؟ فرمود: بله و چه بسا حجى كه پذیرفته نمى‌شود و كسى كه او را زیارت كند و یك شب كنار قبر آن حضرت بخوابد، همانند كسى است كه خدا را در عرش او زیارت كند... .

عن ابى عبدالله(علیه السلام) قال:

من زار امیرالمؤمنین(علیه السلام) ماشیاً كتب الله له بكلّ خطوة و عمرة، فان رجع ماشیاً كتب له بكلّ خطوة حجّتان و عمرتان »؛ 4 كسى كه امیرالمؤمنین را با پاى پیاده زیارت كند،خداوند متعال براى او براى هر قدمى كه برداشته، ثواب یك حج و یك عمره مى‌نویسد و اگر پیاده بر گردد، خداوند براى هر قدمى، ثواب دو حج و دو عمره ثبت مى‌كند.

مقایسه زیارت ائمه (علیهم السلام) با حج

در بخش قابل توجهى از این روایات آمده است كه ثواب زیارت امام حسین(علیه السلام)، معادل حج و عمرۀ مستحبى است.

در برخى از این روایات دیگر آمده كه ثواب زیارت سیدالشهدا(علیه السلام)، مخصوص كسى است كه موفق نشده در آن سال به حج مشرف شود؛ ولى روایات بسیار زیادى كه سندشان هم معتبر است، زیارت سیدالشهدا را به طور مطلق و كلى، بالاتر از حج و عمره، بلكه معادل هزار حج و عمره، دانسته است كه تعدادى از آنها ذكر مى‌شود.

١. عن الصادق(علیه السلام) قال:

من زارالحسین(علیه السلام) یوم عرفة عارفاً بحقّه، كتب اللّه له ألف حجّة مقبوله و ألف عمرة مبرورة؛ 5 كسى كه امام حسین(علیه السلام) را در روز عرفه با شناخت حق او زیارت كند، خداوند متعال ثواب هزار حج مقبول و هزار حج نیكو براى او مى‌نویسد.

٢. قال الصادق (علیه السلام) لرفاعه و قد أخبره انّه زار الحسین(علیه السلام) یوم عرفة اخبرنى ابى قال: :

من خرج الى قبر الحسین(علیه السلام) عارفاً بحقّه، غیر مستكبر صحبه الف ملك عن یمینه و الف ملك عن یساره و كتب له الف حجة و الف عمرة مع نبى او وصى نبى؛ 6

امام ششم به رفاعه كه قبر امام حسین(علیه السلام) را روز عرفه زیارت كرده بود، خبر داد كه پدرم - امام باقر(علیه السلام) - فرمود: كسى با شناخت حق امام حسین(علیه السلام)، براى زیارت به سوى قبر مطهر آن امام بیرون رود، هزار فرشته در طرف راست او و هزار فرشته در طرف چپ او، او را همراهى كرده، براى او ثواب هزار حج و هزار عمره‌اى كه همراه پیامبرى یا جانشین پیامبرى انجام شوند، نوشته مى‌شود.

از این نكته كه بگذریم، روایتى است كه مرحوم شیخ صدوق از امام صادق(علیه السلام) نقل مى‌كند كه در آن آمده است:

من زار واحداً منا كان كمن زار الحسین (علیه السلام)؛ 7 تمام آن ثواب‌هایى كه براى زیارت امام حسین(علیه السلام) گفتیم، براى سایر اهل بیت (علیهم السلام) نیز هست.

از پیامبر اكرم(صلى‌الله و علیه وآله) نقل شده كه فرمود:

من زارنى او زار احداً من ذرّیتى، زرته یوم القیامة فانقذله من اهوالها؛ 8 كسى كه مرا یا یكى از فرزندان مرا زیارت كند، من هم روز قیامت او را دیدار مى‌كنم و از هول و هراس‌هاى آن روز نجاتش مى‌دهم.

از امام صادق(علیه السلام) نیز چنین نقل شده است:

قال الحسین(علیه السلام) صلوات الله علیه لرسول الله(صلى‌الله و علیه وآله) ما جزاء من زارك؟ فقال یا بنى من زارنى حیاً او میتاً او زار أخاك او زارك كان حقاً علىّ ان ازوره یوم القیامة حتى اخلقه من ذنوبه؛. 9 امام حسین(علیه السلام) به رسول خدا(صلى‌الله و علیه وآله) عرض كرد:

پاداش كسى كه شما را زیارت كند چیست؟ پیامبر اكرم(صلى‌الله و علیه وآله) در پاسخ فرمود: اى فرزندم! كسى كه مرا در زمانى كه زنده هستم یا مرده‌ام، زیارت كند یا برادر تو را یا خود تو را زیارت كند، بر من لازم است كه روز قیامت او را دیدار كنم؛ تا این كه او را از گناهانش رهایى بخشم.

امام رضا(علیه السلام) فرمود:

من زار قبر ابى ببغداد كمن زار قبر رسول الله(صلى‌الله و علیه وآله) و قبر امیر المؤمنین(علیه السلام) الاّ انّ لرسول الله (صلى‌الله و علیه وآله) و لِأمیر المؤمنین (علیه السلام) فضلهما؛ 10

كسى كه قبر پدرم - موسى بن جعفر(علیه السلام) - را در بغداد زیارت كند، همانند كسى است كه قبر مطهر رسول خدا(صلى‌الله و علیه وآله) و قبر امیر المؤمنین(علیه السلام) را زیارت كرده است، جز این كه فضل و برترى رسول خدا و امیر المؤمنین كه درود خدا بر آنان باد، جاى خود دارد.

دلالت التزامى اینها این است كه زیارت سایر اهل بیت (علیهم السلام) هم ثوابش از حج بیشتر و بلكه معادل هزار حج است. از این مهم‌تر، برخى از روایات تصریح مى‌كنند كه ثواب زیارت امام رضا(علیه السلام)، معادل یك میلیون حج است كه احمد بن محمد بن ابى نصر بزنطى برایش خیلى تعجب‌آور بوده كه چگونه مى‌شود زیارت یك امام، معادل یك میلیون حج و ثوابش بیش از ثواب زیارت امام حسین(علیه السلام) باشد.

احمد بن محمد بن ابى نصر بزنطى مى‌گوید در یك نوشته‌اى از امام رضا(علیه السلام)، دیدم كه حضرت فرمود:

أبلغ شیعتى أنَّ زیارتى عند اللّٰه تعدل ألف حجة و الف عمرة متقبله كلّها ؛ به شیعیان و پیروان من بگو كه زیارت من، ثواب هزار حج و هزار عمرۀ مقبوله دارد؛

سپس مى‌گوید:

با امام جواد(علیه السلام) این موضوع را در میان گذاشتم كه چطور مى‌شود ثواب زیارت پدر بزرگوار شما، معادل هزار حج و هزار عمره باشد»؟ گویا مى‌خواسته سؤال بكند آیا این روایت، صحیح است و نوشته، نوشتۀ پدر شماست؟ امام جوادعلیه‌السلام پاسخ داد:

«اى واللّٰه و ألف ألف حجّة لمن زاره عارفاً بحقه؛ 11 بلى، به خدا سوگند! معادل یك میلیون حج است؛ براى كسى كه پدرم را عارفا بحقه زیارت كند».

این روایت نشان مى‌دهد كه عدد در این جا مفهوم ندارد. همچنین دربارۀ سایر روایاتى كه اختلاف در عدد دارند، باید گفت كه در آنها عدد مفهوم ندارد و به معناى مطلق كثرت است و این روایت هم مؤید همین معناست و در واقع، امام‌علیه‌السلام مى‌خواهد بگوید كه اصلاً قابل مقایسه نیست.

این را هم عرض كنم كه شبیه این تردید را على بن مهزیار هم در این روایت داشته است. او مى‌گوید: من با امام جوادعلیه‌السلام این مسئله را در میان گذاشتم كه چگونه مى‌شود ثواب زیارت پدر شما از ثواب زیارت امام حسین‌علیه‌السلام بیشتر باشد؟ حضرت فرمود:

زیارة أبى أفضل و ذلك أنّ أباعبداللّه یزوره كلّ الناس و ان أبى لا یزوره إلاّ الخواصّ من شیعته 12

علتش این است كه امام حسین(علیه السلام) را همه زیارت مى‌كنند؛ ولى پدرم را فقط خواص از شیعه [كسانى كه شیعۀ دوازده امامى هستند] زیارت مى‌كنند».

این نشان مى‌دهد كه شرایط سیاسى - اجتماعى در این كه ثواب زیارت كدام امام بیشتر است، دخالت دارند.

پیام روایات و تحلیل آنها

براى فهم دقیق این روایات، چند نكتۀ زیر قابل توجه است:

١. بدون تردید، موضوع سنجش در این روایات، سنجش حج واجب و زیارت مستحب نیست و منظور این نیست كسى كه حج برایش واجب و مستطیع است، حجش را ترك كند و به جاى آن، به زیارت قبور یكى از اهل بیت (علیهم السلام) برود؛ بلكه مقایسۀ میان زیارت مستحب و حج مستحب است و به این مطلب - همان طور كه اشاره كردم - در بعضى از روایات، تصریح شده كه بعد از حجةالاسلام و بعد از حج تمتّع، ثواب زیارت قبور اهل بیت (علیهم السلام)، ثوابش بیشتر از حج مستحب است.

به روایت ذیل توجه كنید:

عن محمد بن سلیمان قال سألت ابا جعفر(علیه السلام) عن رجل حج حجّة الاسلام فدخل متمتعاً بالعمرة الى الحج فأعانه اللّه على عمرته و حجه ثم اتى المدینه فسلّم على النبى(صلى‌الله و علیه وآله) ثم اتاك عارفا بحقّك یعلم انّك حجة الله على خلقه و باب الذى یؤتى منه فسلم علیك ثم اتى اباعبدالله الحسین(علیه السلام) ثم اتى بغداد و سلم على ابى الحسن موسى(علیه السلام) ثم انصرف الى بلاده، فلما كان فى وقت الحج رزقه الله الحج فایّهما افضل

هذا الذى قد حج حجة الاسلام یرجع ایضاً فیحج او یخرج الى خراسان الى ابیك على بن موسى(علیه السلام) فسلم علیه؟ قال: [لا] بل یاتى خراسان فیسلّم على ابى الحسن (علیه السلام) افضل و لیكن ذلك فى رجب و...؛ 13

محمد بن سلیمان گوید: از امام جواد(علیه السلام) در مورد مردى سؤال كردم كه موفق به انجام حجة الاسلام شده است؛ او نیت عمرۀ تمتع و حج تمتع كرد و خداوند هم او را كمك كرد و عمره و حج را انجام داد و سپس به مدینه آمد - و موفق به زیارت پیامبر(صلى‌الله و علیه وآله) شد - و به آن حضرت سلام كرد و سپس در حالى كه عارف به حق شما بود و مى‌دانست تو حجت خدا بر خلق او هستى و بابى هستى كه از آن باید وارد شد، خدمت شما آمد و به شما سلام كرد؛ سپس به زیارت امام حسین‌علیه‌السلام رفت و بعد به بغداد آمد و سلام بر امام هفتم كرد و سپس به شهر خود برگشت و سال بعد كه ایام حج شد، خداوند هزینۀ حج را روزى او كرد؛ ایام انجام حج الآن - دوباره - براى او بهتر است یا این كه بهتر است به خراسان برود و پدر شما على بن موسى الرضا(علیه السلام) را زیارت و بر او سلام كند؟ امام فرمود: نه، بهتر است به خراسان بیاید و سلام به ابى الحسن(علیه السلام) بكند كه افضل است و این زیارت هم در ماه رجب باشد.

٢. این روایات، نخستین پیامشان این است كه مى‌خواهند به امور مهم و سرنوشت‌ساز اجتماعى جامعۀ اسلامى، توجه دهند و مقصود این نیست كه از اهمیت حج بكاهند؛ زیرا اگر حج اهمیت نداشته باشد، معیار قرار دادن آن، مناسبتى ندارد و این كه زیارت اهل بیت (علیهم السلام) را با حج مقایسه مى‌كنند، نشانۀ این است كه حج، مهم است؛ ولى زیارت اهل بیت (علیهم السلام) در شرایط خاصى، مهم‌تر است و این موضوع، اختصاص به زیارت اهل بیت (علیهم السلام) هم ندارد. در روایاتى نقل شده كه اصلاح میان زن و شوهر یا صبر در مصائب، پاداش هزار شهید را دارد. این روایات، نمى‌خواهند كه مردم را از جبهه رفتن و جهاد و رزم باز دارند؛ بلكه مى‌خواهند بگویند كه این، كار مهمى است و در جایى كه نیازى به جبهه نیست، این كار، ثوابش از جبهه رفتن بیشتر است؛ نه این كه در جایى كه جامعۀ اسلامى به جهاد و مجاهد نیاز دارد، مردم جبهه‌ها را خالى بگذارند؛ تا دشمن وارد خاك كشور اسلامى بشود و بعد بگویند كه نمى‌خواهد بروى جبهه؛ بیا برو میان زن و شوهر را اصلاح كن؛ چون این، ثوابش بیشتر است. این روایات در واقع، مى‌خواهند اهمیت پیشگیرى از متلاشى شدن یك خانواده را بیان كنند و به بیان روشن‌تر، از آن جا كه اهمیت حج و اهمیت شهادت در راه خدا، بین مسلمانان معلوم است، پیشوایان اسلام براى توجه دادن مسلمانان به ارزش و اهمیت مسائل مهم اجتماعى كه نقشى اساسى در سازندگى جامعه دارند، آنها را با حج و جهاد مقایسه مى‌كنند و به كسانى كه در كنار وظایف واجب خودشان، به این مسائل مى‌پردازند، مژده مى‌دهند كه ثواب شما، بیشتر است و خداوند از فضل خودش، پاداشى به شما عنایت مى‌كند كه قابل مقایسه با حج مستحبى و عمرۀ مستحبى نیست و اگر كسى مى‌خواهد عمرۀ مستحبى انجام بدهد یا حج مستحبى انجام بدهد، بهتر است براى یك خانوادۀ بیچاره‌اى، خانه بخرد یا براى ازدواج یك جوان، اقدام كند. بنابراین، علت مضاعف بودن پاداش در امورى كه به آنها اشاره شد، این است كه از یك سو ملاك وجوب در اینها نیست تا شارع واجب بكند و از سوى دیگر، براى ساختن جامعۀ مطلوب اسلامى، ضرورت دارد كه این كار انجام شود. از این رو، براى بیان اهمیت این كار و براى این كه مردم خیال نكنند كه همۀ ثواب‌ها در حج و عمره خلاصه مى‌شوند، مردم به این سلسله امور، تشویق شده‌اند.

٣. اصلى‌ترین نكته این است كه مهم‌ترین نقش سیاسى - اجتماعى زیارت اهل بیت (علیهم السلام) در همین موضوع خلاصه مى‌شود. روایاتى كه تأكید مى‌كنند زیارت امام حسین(علیه السلام) برتر از حج است یا زیارت اهل بیت (علیهم السلام) مثل زیارت امام حسین(علیه السلام) است، یعنى ثواب آن هم بیش از حج است و روایتى كه مى‌گوید زیارت امام رضا(علیه السلام) معادل یك میلیون حج است، در شرایط سیاسى - اجتماعى، این مسئله تفاوت دارد و در واقع، همۀ این روایات مى‌خواهند جامعه را به این مسئله توجه بدهند كه روح همۀ عبادات - كه حج جامع‌ترین آنهاست - حاكمیت نظام اسلامى است و این روایات، بیان مى‌كنند كه حاكمیت نظام مبتنى بر آرمان‌هاى توحیدى، با رهبرى امام عادل تحقق مى‌یابد و این، روح همۀ عبادات است؛ زیرا در سایۀ حاكمیت اهل بیت است كه همۀ ارزش‌ها در جامعه تحقق مى‌یابند. كلینى در كافى از امام رضا(علیه السلام) چنین نقل مى‌كند:

«إنَّ الإمامة أس الاسلام؛ 14 اساس اسلام، امامت و رهبرى است».

این روایات، بیان مى‌كنند كه رهبرى امام عادل و اهل بیت (علیهم السلام) كه جلوۀ كامل حاكمیت توحید هستند، روح و جوهر حقیقى حج است و حجى با حقیقت همراه است كه در سایۀ رهبرى امام عادل باشد. حجى همراه با حقیقت است كه با حاكمیت امام عادل در جامعه، همراه باشد؛ اما آن حجى كه در حاكمیت طاغوت انجام مى‌شود، در واقع، ظاهر حج است.

سراسر حج، لبیك گویى به خداى واحد و برائت از مشركین است. بنابراین، جامعه‌اى كه بناى مبارزه با شرك و كفر و سردمداران شرك و كفر را ندارد، در آن جامعه، حج واقعیت پیدا نمى‌كند. حجى كه با نظام توحیدى و امامت پیوند نخورد، در واقع، با حقیقت خودش پیوند نخورده، بلكه حج جاهلیت است.

در روایتى چنین آمده است:

نظر ابوجعفر الى الناس یطوفون حول الكعبه؛ امام باقر(علیه السلام) مردمى را دید كه [با ولایت و امامت پیوند ندارند] دور كعبه مى‌گردند؛ فرمود: «

هكذا یطوفون فى الجاهلیة؛ در جاهلیت هم همین طور طواف مى‌كردند.

این در زمان امام باقر(علیه السلام) بود كه امام مى‌فرماید: این حجى كه با امامت پیوند ندارد، حج جاهلیت است و بعد حضرت مى‌فرماید:

إنّما أمروا ان یطوفوا بها ثم ینفروا الینا فیعلمونا ولایتنا مودتهم و یعرضوا علینا نصرتهم؛ 15 اصلاً آمدن این حج، براى این است كه بیایند این جا و طواف كنند و بعد بیایند مودت خودشان را به ما عرضه كنند و براى این است كه یارى خودشان را به ما و براى برپایى حكومت اسلامى، اعلام بكنند.

امام(علیه السلام) در روایت دیگرى مى‌فرماید:

تمام الحج لقاء الإمام؛ 16 آن حجى كامل است كه همراه با دیدار امام باشد و با امامت، پیوند بخورد.

از امام صادق‌علیه‌السلام نقل شده كه فرمود:

اذا حج احدكم فالیختم حجّه بزیارتنا لان ذلك من تمام الحج. 17

اینها در واقع، همه به یك نكتۀ اساسى اشاره مى‌كنند. این روایات به روشنى نشان مى‌دهند كه ولایت اهل بیت (علیهم السلام)، روح حج و حقیقت حج است و حج بدون پیوند با رهبرى امام عادل و برائت از سران شرك حاكم در جامعه، حج واقعى نیست.

رابطه زیارت ائمه (علیهم السلام) با حج

با در نظر گرفتن نكاتى كه عرض كردم، این راز گشوده مى‌شود كه آن همه فضیلتى كه براى زیارت امام حسین(علیه السلام) و سایر اهل بیت (علیهم السلام) نقل شده، براى این است كه عبادات و در رأس همه، حج، با روح ائمه (علیهم السلام) پیوند داده شوند.

وقتى گفته مى‌شود كه زیارت امام رضا(علیه السلام)، با یك میلیون حج مستحبى برابر است، یعنى تا ولایت اهل بیت نباشد، حج كه جامع‌ترین عبادات است، مفهوم و معنا ندارد و در واقع، همۀ این عبادات مى‌خواهند مسلمانان را براى حكومت جهانى اسلام، به رهبرى مهدى آل محمد(صلى‌الله و علیه وآله) آماده كنند. پس مهم‌ترین پیام سیاسى تأكید بر زیارت قبور اهل بیت (علیهم السلام)، زمینه سازى براى حكومت اهل بیت (علیهم السلام) است و این پیام، از زیارت همۀ حرم‌هاى مربوط به اهل بیت (علیهم السلام)، قابل استنباط و استشمام است و به این دلیل، زیارت هر امامى كه این محتوا را بیشتر برساند، فضیلت بیشترى دارد. آن زیارتى كه مردم را براى تشكیل حكومت جهانى اهل بیت (علیهم السلام) بیشتر آماده كند و براى زمینه‌سازى حكومت جهانى اسلام، مناسب‌تر باشد، آن زیارت، ارزشش بیشتر است.

از این رو، در روایات، تأكید بیشترى روى زیارت سیدالشهدا(علیه السلام) شده است و به همین دلیل است كه این زیارت، تأثیر بیشترى دارد؛ البته در بعضى از اعصار و در بعضى شرایط سیاسى - اجتماعى، ممكن است این پیام در زیارت یكى دیگر از امامان، نمود بیشترى داشته باشد؛ همان طور كه در زیارت امام رضا(علیه السلام) بیان شد؛ اما به طور مطلق، در طول

تاریخ، تا ظهور حضرت مهدى(علیه السلام)، پیامى كه زیارت سیدالشهدا(علیه السلام) براى تشكیل حكومت اسلامى به رهبرى اهل بیت (علیهم السلام) دارد، از همۀ امامان، قوى‌تر است و به همین جهت، تأكید بیشترى روى زیارت سیدالشهدا شده است.
 
محمد محمدى رى شهرى

به كوشش: محمود شریفى

پی نوشت:
١) . صدوق، ثواب الاعمال و عقابها، مكتبة الحیدریه، ١٣٢۶، ص ٣٢۵، ح ١.
٢) . ثواب الاعمال، ص ١١٧، ح ٢۴.
3) . ابن قولویه، كامل الزیارات، ص ۶٨؛ ثواب الاعمال و عقابها، ص ٣٢٨.
4) . شیخ عباس قمى، سفینة البحار، ج ٣، ص ۵١٩.
5) . شیخ طوسى، مصباح المتجهد، ص ٧١۵؛ ثواب الاعمال و عقابها، ص ٣٣٣، ح ٧.
6) . مصباح المتجهد، ص ٧١۶، ثواب الاعمال و عقابها، ص ٣٣٣، ح ٨.
7) . ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص ١٢۶.
8) . كامل الزیارات، ص ١١، ح ۴؛ مجلسى، بحارالانوار، ج ١٠٠، ص ١٢٣، ح ٣١.
9) . كامل الزیارات، ص ١١، ح ٢.
10) . كافى، ح ٢، ص ۵٨٣، ح ١.
11) . طوسى، التهذیب، ج ۶، ص٨۵، ح ۶؛ نورى، مستدرك الوسائل، ج ١٠، ص ٣۵٨، ح ٢.
12) . التهذیب، ج ۶، ص ٨۴، ح ١.
13) . كافى، ج ٢، ص ۵٨۴، ح ٢.
14) . كافى، ج ١، ص ٢٠٠، ح ١.
15) . همان، ص ٣٩٢، ح ١.
16) . همان، ج ۴، ص ۵۴٩، ح ٢.
17) . صدوق، علل الشرایع، ج ٢، ص ١۶٩، ح ١.
منبع : پایگاه جامع امامزادگان و بقاع متبرکه




نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت، امامت، اهمیت زیارت، اهل بیت، زیارت سیدالشهدا(علیه السلام)،


هوای دل



تا آفتاب از حرکات تو می وزد از سمت سیب ، عطر صفات تو می وزد . دل می دهیم ، پنجره را باز می کنیم باران گرفته ، یا کلمات تو می وزد ؟ دل می شویم ، محض تپیدن به پای تو در خاک کوچه ای که حیات تو می وزد اینکه چقدر بوی شهادت ، چقدر صبح اینکه چقدر از نفحات تو می وزد ! امشب بهار می دمد از خون روشنت فردا بهشت از برکات تو می وزد . من ایستاده ام به تماشای زیستن جایی که موج موج فرات تو می وزد و با هر اذان به یاد همان ظهر چاک چاک گیسوی خون چکان صلات تو می وزد . کشتی شکستگان تو را بیم موج نیست ،آنجا که بادبان نجات تو می وزد
امکانات


آمار
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید ماه قبل :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
 
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات