مقاتل
معرفی کتاب

«آینه در کربلاست» اثر دکتر محمدرضا سنگری تنها با گذشت یک سال از انتشار به چاپ هفتم رسیده است؛ این اثر روایتی کامل از واقعه عاشوراست.آینه در کربلاست از دقیقترین و جزئی پردازانه‌ترین تاریخ نوشته های عاشورا است که نویسنده در آن با استفاده از منابع دست اول و مورد وثوق علمای تاریخ شیعه، تحلیل جامعی از حادثه کربلا ارائه می‌دهد.

نظرسنجی
به نظر شما عوامل قیام امام حسین(ع) کدام موارد زیر است؟








حمایت
  • حسین(علیه السلام) گوهر جاودانه ادیان

    رود خونی كه از شهیدان كربلا بر صحرای طف جاری شد، فرات حقیقتی گشت كه جرعه نوشان عزت و آزادگی را ازهر مذهب و مسلك و هر دین و آیین به قدر تشنگی سیراب كرد....

    ادامه مطلب ...
  • عشق به سیدالشهدا

    ستمگران و حكام ‏جور و پیروان باطل، وقتى با یك فكر و ایمان و گرایش معنوى ‏نتوانند مبارزه و مقابله كنند، به مظاهر و نمودها و سمبل هاى آن تفكر و باور حمله مى‏ كنند....

    ادامه مطلب ...
  • ارتباط امام مهدى(ع) با امام حسین(ع)

    از زمان خلقت آدم ابوالبشر تاكنون همواره دو جریان حقّ و باطل به موازات هم پیش‏رفته و كره خاك هیچ‏گاه از مصاف این دو جریان خالى نبوده است. پیروان هر یك از حق‏ مداران گذشته، همواره بسترسازان حق‏گرایان آینده...

    ادامه مطلب ...
  • سرّ عدد چهل

    اعداد نه تنها در زندگی مادی که در زندگی معنوی ما نیز حائز اهمیت فراوانند ، تعدا رکعات نماز ، تعداد تسبیحات اربعه ، تعداد تسبیحات حضرت فاطمه (س) و امثال اینها نشان می دهند که زندگی معنوی جدا از اعداد نیست ...

    ادامه مطلب ...
معرفی زنان حاضر در کربلا
زنان کربلا
بى ‏تردید یكى از گروه ‏هاى نقش ‏آفرین در نهضت عاشورا، زنان بودند. اگر اسلام با قیام امام حسین علیه‏ السلام زنده است، سهم بزرگى از آن مربوط به زنانى است كه تاریخ، مانند آن را كمتر دیده است.زنان در كربلا نشان دادند كه تكلیف اجتماعى، خاص مردان نیست، بلكه آنان نیز برابر وظیفه شرعى خود باید به جریان‏ هاى اجتماعى توجه كنند و آنجا كه مسئله حمایت از دین و اقامه حق، به میان مى‏ آید تنها با قیام آنان میسر مى‏ شود، در صحنه حضور یابند.در این بخش برآنیم تا با معرفى زنان هاشمى و غیرهاشمى در كربلا، علت حضور و نقش ‏آفرینى آنان را در كربلا بیان كنیم. سپس به معرفى شخصیت والاى حضرت زینب كبرا علیهاالسلام مى ‏پردازیم. پس از بیان اصول مدرسه زینبى، شاخص‏ هاى خبررسانى آن حضرت را پس از واقعه كربلا بررسى مى ‏كنیم و ویژگى ‏هاى زن عاشورایى و درس‏هایى را كه زن امروز از زن كربلایى مى ‏آموزد، مى‏آوریم.

معرفى زنان حاضر در كربلا

الف) زنان هاشمى

1. زینب كبری علیهاالسلام :
زینب كبرا علیهاالسلام ، خواهر امام حسین علیه‏ السلام به حكم تكلیف الهى و اطاعت از فرمان امام و نیز عشق به برادر، با فرزندان خود همراه امام به كربلا آمد. او در روز عاشورا، ناظر شهادت فرزند، برادران و دیگر بستگان خویش بود و پس از آن با اسارت خاندان رسول‏ خدا صلى ‏الله ‏علیه‏ و‏آله ، سرپرستى كاروان اسیران اهل‏بیت را برعهده گرفت. در كوفه و شام و در مجلس ابن زیاد و یزید، با سخنانش، فساد بنى امیه و جنایت‏ هایشان را برملا و نام عاشورا و قیام كربلا را براى همیشه در اذهان مردم تثبیت كرد.

2. ام كلثوم:
بر اساس داده ‏هاى تاریخى، یكى دیگر از دختران امام على علیه‏ السلام ، به نام «ام كلثوم»، در كربلا حضور داشته است. ایشان در رساندن پیام امام حسین علیه‏ السلام و به ثمر نشاندن خون شهیدان كربلا نقش مهمى ایفا كرد و در كوفه خطبه خواند.

3. فاطمه، دختر امام حسین علیه‏ السلام
مادرش، ام ‏اسحاق، دختر طلحه بن عبیداللّه‏ بود. فاطمه با حسن مثنّى، فرزند امام حسن‏ مجتبى علیه‏ السلام ازدواج كرد. حسن در واقعه كربلا مجروح شد. فاطمه هم‏گام با عمه‏ اش، زینب علیهاالسلام و دیگر بانوان اهل‏بیت علیهم‏السلام در رساندن پیام امام و افشاى جنایت‏ هاى بنى امیه حضور فعال داشت و در كوفه، پس از عمه ‏اش زینب علیهاالسلام سخنرانى كرد.

4. سكینه، دختر امام حسین علیه‏ السلام
مادرش، رباب، دختر امرؤ القیس است. نامش را امینه، امیمه و آمنه ذكر كرده ‏اند و سكینه لقب او است. سكینه در كربلا حضور داشت و در آن زمان از زنان رشید اهل‏بیت علیهم‏السلام به شمار مى ‏رفت. وى از نظر جمال، كرامت، ادب و سخاوت داراى جایگاه والایى بود و به جهت آگاهى ‏اش به شعر و ادب، خانه‏اش محل تجمع ادیبان و شاعران بود.

5. رباب
او دختر امرؤ القیس است. امرؤ القیس در زمان خلیفه دوم به مدینه آمد و مسلمان شد. وى پس از مسلمانى، سه دختر خود را به امام على علیه‏ السلام ، امام‏حسن علیه‏ السلام و امام حسین علیه‏ السلام تزویج كرد. رباب، مادر سكینه و عبداللّه‏ رضیع است كه در آغوش امام حسین علیه‏ السلام به شهادت رسید. او همراه زینب‏ كبرا علیهاالسلام و دیگر بانوان اهل بیت علیهم‏السلام به اسارت برده شد. در مجلس ابن زیاد، سر مطهر امام حسین علیه‏ السلام را از میان تشت برداشت و بغل كرد و بوسید و آهى كشید.او با سرودن اشعارى درباره واقعه عاشورا راه بسیارى از تحریف‏ها را بست. پس از بازگشت به مدینه، به مدت یك‏سال در غم از دست دادن همسرش به سوگوارى پرداخت و زیرسایه ننشت تا از دنیا رفت.

ب) زنان غیر هاشمى

1. ام خلف، همسر مسلم بن عَوْسَجه
او همراه شوهر و فرزندش به كربلا آمد و پس از شهادت شوهرش، پسر خود را روانه میدان كرد، ولى امام مانع رفتن او شد. با این حال، ام‏خلف، سر راهش را گرفت و او را به نبرد در ركاب حسین علیه‏ السلام تشویق كرد. او عازم میدان شد و پس از نبردى جانانه به شهادت رسید. كوفیان سرش را به سوى مادرش افكندند و ام خلف سر فرزندش را برداشت و چنان گریست كه همگى به گریه افتادند.

2. اُمّ عَمْرو بن جناده
نامش، «بحریه»، دختر مسعود خزرجى و همسر جنادة بن كعب انصارى است. جناده از شیعیان مخلص على علیه‏ السلام بود كه از مكه با خانواده خود همراه حسین علیه‏ السلام گردید و هرگز از آن حضرت جدا نشد.پس از شهادت جناده، همسر او، فرزندش، «عمرو» را روانه میدان كرد. امام حسین علیه‏ السلام مانع شد، ولى عمرو گفت: «مادرم مرا امر به قتال كرد.» سرانجام به میدان رفت و در ركاب حسین علیه‏ السلام به شهادت رسید. كوفیان سر او را به طرف مادر انداختند. مادر سر جوان خود را برداشت و به سینه چسبانید و پس از گفت‏وگویى با آن، سر را به سوى دشمن پرتاب كرد و عمود خیمه را برداشت و به دشمن حمله كرد. امام، او را برگرداند و در حقّش دعا كرد.

3. مادر وهب
این زن مسیحى، هنگامى كه در ثعلبیه (نزدیك كربلا) به طور موقت سكنى گزیده بود، به كاروان امام حسین علیه‏ السلام برخورد و به ایشان از كمى آب شكایت كرد. امام علیه‏ السلام نیزه خود را بر زمین زد و ناگهان آب فراوان از زمین بیرون زد. آن زن كه تا آن زمان مسیحى بود و شناختى از امام نداشت، مجذوب بزرگوارى و كرامت امام شد و پس از آن كه با پسر و عروسش به خدمت امام رسیدند، هر سه مسلمان شدند و به كاروان امام حسین علیه‏ السلام پیوستند. مادر وهب و پسرش در واقعه عاشورا به شهادت رسیدند.هنگامى كه سر وهب را براى مادرش آوردند، سر را بوسید و گفت: «سپاس خداوندى را كه با شهادت تو در ركاب امام حسین علیه‏ السلام مرا رو سفید كرد. سپس ستون خیمه را برداشت و به دشمن حمله كرد و دو تن از آنان را كشت.

علت حضور زنان در كربلا
در پاسخ به این پرسش كه چرا زنان در كربلا حضور داشتند، چند نظریه مطرح شده است. به نظر مى ‏رسد مناسب‏ترین پاسخ به این پرسش این باشد كه امام حسین علیه‏ السلام با علم به شهادتش، براى ادامه قیام و تحقق اهداف خود و رسوا كردن بنى‏ امیه و جلوگیرى از انحراف امت و تحریف حقیقت، زنان و كودكانش را همراه برد.در واقع، تلاش‏هاى بانوان حرم حسینى علیه‏ السلام ، تكمیل‏ كننده قیام امام‏ حسین علیه‏ السلام بود؛ یعنى هم‏چنان‏كه شهادت امام براى دین، ضرورى بود، اسارت اهل‏بیت علیهم‏السلام نیز لازم بود.با توجه به اینكه هدف امام‏ حسین علیه‏ السلام ، اصلاح امت و بازگرداندن آن به سنت پیامبراعظم صلى ‏الله ‏علیه‏ و‏آله و آشكار كردن فساد حكومت بنى ‏امیه به‏ ویژه یزید بود، آن حضرت باید با نقشه ‏اى دقیق و حساب‏ شده به مردم دنیا ثابت مى ‏كرد كه آنها نمى ‏خواهند كسى از خاندان پیامبر زنده بماند و با اهل‏بیت رسول خدا صلى ‏الله‏ علیه ‏و‏آله ، بدتر از اسیران و مشركان و كفار رفتار مى ‏كنند. این هدف، با توجه به شدت انحرافى كه در جامعه پدید آمده بود، جز با قیامى خونین و سرمایه گذارى كلان امكان‏پذیر نبود. ازاین‏رو، امام مى‏بایست علاوه بر كشته شدن، پیام الهى خود را نیز به گوش تمام مسلمانان و حتى تمام دنیا مى ‏رساند. دست‏یابى به این هدف، با ادامه نهضت پس از شهادت ممكن بود و امام حسین علیه‏ السلام با آگاهى از این نكته، اهل‏بیت خود را به كربلا برد.اگر امام‏ حسین علیه‏ السلام بدون اهل‏بیت خویش به كربلا مى ‏رفت و در آنجا به شهادت مى ‏رسید، تاریخ، این حادثه را فقط از منظر دشمنان ثبت مى ‏كرد و بى‏ تردید، اصل واقعه، كاملاً وارونه جلوه مى ‏یافت. در این میان، بانوان اهل بیت علیهم‏السلام به رهبرى زینب كبرا علیهاالسلام نگذاشتند جنایت‏ هاى بنى ‏امیه پنهان بماند و حاملان صدیق رسالت عاشورا، نهضت كربلا را زنده نگه داشتند.در یك‏ جمله مى ‏توان گفت امام حسین علیه‏ السلام ، اهل‏بیت خود را براى انجام رسالتى بزرگ و ایفاى نقشى بسیار مهم در ساختن تاریخى بزرگ همراه برد.

نقش ‏آفرینى زنان حاضر در كربلا
بدون تردید، زنان در واقعه كربلا نقش انكارناپذیرى داشتند كه مهم‏ترین آنها عبارت است از:

الف) تشویق مردان به جهاد
حضور برخى مردان را باید مرهون فداكارى و تشویق زنان دانست. همچنین صبر و استقامت زنان كاروان حسینى و شكیبایى آنان در فراق عزیزان یكى از عوامل تشویق مبارزان بود.

ب) تقویت روحى (صبر و استقامت)
زنان حاضر در كربلا با وجود شهادت نزدیكان خویش، نه تنها خود پایدار و استوار ماندند، بلكه دیگران را نیز در این راه دلدارى دادند. زینب‏ كبرا علیهاالسلام زمانى كه از شهادت على اكبر با خبر شد، درحالى ‏كه صدا مى ‏زد: «واحبیباه و ابن أخیاه....» براى دلدارى حسین علیه‏ السلام به استقبال او شتافت.

ج) جهادگرى و رزمندگى
در روز عاشورا، برخى زنان همانند مردان وارد صحنه كارزار شدند كه از جمله مى‏توان به همسر عبداللّه‏ بن عمیر كلبى اشاره كرد. او دو بار در میدان نبرد حاضر شد و شجاعت و رزمندگى خود را در مقابل مردان سپاه یزید به نمایش گذارد.

د) دفاع از امامت و خاندان پیامبراعظم صلى ‏الله ‏علیه ‏و‏آله
از گفتار و رفتار زنان حاضر در كربلا مى ‏توان میزان همت آنان را در دفاع از امامت دریافت. در آخرین لحظه‏ ها، هنگامى كه شمر قصد بریدن سر مبارك امام را داشت، زینب علیهاالسلام به امید نجات جان امام یا براى اتمام حجّت، بر سر عمر سعد فریاد زد: «آیا حسین كشته شود و تو نظاره گر باشى؟»همچنین در مجلس ابن زیاد هنگامى كه وى قصد كشتن على بن الحسین علیه‏ السلام را داشت، زینب كبرا علیهاالسلام مانع این اقدام ابن زیاد شد، به این شكل كه خود را پسر امام كرد و در خطاب به ابن زیاد گفت: «آنچه از خون‏ هاى ما ریختى، كافى است. به خدا سوگند! از او جدا نمى ‏شوم تا مرا نیز با او بكشى». ابن زیاد نیز از این تصمیم منصرف شد.

ه) پرستارى
از دیگر وظایف بانوان، پرستارى از بیماران و مجروحان و كودكان بود. پیش از واقعه، مراقبت از بیماران كاروان را بر عهده داشتند، چنان‏كه در شب عاشورا و پس از واقعه عاشورا، زینب علیهاالسلام سرگرم پرستارى از امام ‏زین العابدین علیه‏ السلام بود. وى پس از شهادت امام حسین علیه‏ السلام و در زمان اسارت نیز با وجود آشفتگى شدید روحى، نگه‏دارى كودكان و مراقبت از آنها را عهده ‏دار شد.

و) پیام رسانى
مهم‏ترین و مشكل‏ترین وظیف ه‏اى كه پس از شهادت امام‏ حسین علیه‏ السلام برعهده بانوان قرار گرفت، رساندن پیام شهیدان و هدف قیام امام حسین علیه‏ السلام به گوش مردم آن زمان بود كه تفصیل آن را در شاخص‏ هاى خبررسانى حضرت زینب علیهاالسلام خواهیم آورد.حضرت زینب علیهاالسلام برجسته ‏ترین زن عاشورا، زینب كبرا علیهاالسلام است كه انسانى تربیت‏یافته در خاندان رسالت و امامت، دانشمندى بزرگ و قهرمانى بى ‏نظیر است كه مى‏تواند بهترین به عنوان زن نمونه و سرمشق براى زنان باشد. آنچه در تاریخ و به ویژه در واقعه عاشورا و پس از آن از ایشان مى ‏بینیم، در حقیقت، ظهور نوع زندگى و تربیت ایشان از كودكى تا سال‏هاى جوانى و تجربه ‏هاى بى‏نظیر ایشان در كوره حوادث سال‏هاى پس از رحلت پیامبراعظم (ص) است.به رویدادهاى مهم تاریخى كه در دوران زندگى با بركت ایشان اتفاق افتاده است، نگاهى گذرا مى ‏افكنیم.

روز شمار زندگى حضرت زینب علیهاالسلام

ـ در ششمین سال هجرت به دنیا آمد.

ـ در 5 سالگى (سال یازدهم هجرى)، شاهد شكستن درخت پرثمر انسانیت و رهبر جامعه اسلامى و آخرین پیامبر خدا بود.

ـ شاهد طرح انحرافى سقیفه بنى ساعده و كوشش بى ‏امان مادرش براى جلوگیرى از این انحراف بود.

- شاهد سخنرانى شجاعانه و كوبنده مادرش در مسجد النبى در دفاع از مقام ولایت بود.

ـ شاهد هجوم وحشیانه غاصبان خلافت به خانه امامت و عصمت بود.

ـ شاهد شهادت مادر عزیزش و به خاك‏سپارى شبانه او بود.

در 12 ـ 13 سالگى (سال 18 ـ 19 هجرى)، با عبداللّه‏ بن جعفر ابى ‏طالب ازدواج كرد.

ـ در 34 سالگى (سال 40 هجرى)، شاهد شهادت پدرش امیرالمؤمنین علیه‏ السلام بود.

ـ شاهد بى ‏وفایى ‏هاى مردم كوفه و توطئه‏ هاى حساب شده دشمنانى چون معاویه علیه برادرش، امام حسن علیه‏ السلام بود.

شاهد قرارداد مظلومانه صلح امام حسن مجتبى علیه‏ السلام با معاویه بود.

در 43 سالگى (سال 49 هجرى)، شاهد شهادت برادرش، امام حسن‏ مجتبى علیه‏ السلام و اهانت به جنازه آن عزیز بود.

در 55 سالگى (سال 61 هجرى) شاهد حماسه عاشورا در كربلا و شهادت برادرش، امام حسین علیه‏ السلام ، حضرت عباس علیه‏ السلام و فرزندان و دیگر خاندانش بود.

ـ سرانجام در سال 62 هجرى به دیار حق شتافت.

شش اصل از اصول مدرسه زینبى
مدرسه زینبى، مدرسه عشق به آرمان‏ هاى حسین علیه‏ السلام است با رویكردى فراتاریخى و فراجغرافیایى، مدرسه ‏اى مبتنى بر مدیریتى اسلامى ـ الهى. در مدرسه زینبى، كسانى كه معناى صبر و مقاومت را مى ‏فهمند، خدا را به آسانى مى‏ شناسند.در مدرسه زینبى، انسان به عالى ‏ترین سطح از انسانیت مى ‏رسد، به گونه ‏اى كه در برابر ستم سكوت نمى ‏كند و در این راه حاضر است از جان خود بگذرد.رسیدن به این الگوى انسانى از اهداف مدرسه زینبى است؛ یعنى گذشتن از محبوب‏ترین تعلقات دنیایى در راه خدا و در جهت اهداف متعالى حق.هر كه بخواهد در این مدرسه و در سلك زینبیان درآید، باید به دنیا پشت كند و در راه خدا و براى خدا قدم بردارد.

اصل اول: بیدارى
ارزش واقعى انسان در مدرسه زینبى در این است كه بتواند چشم دلش را باز كند و با معرفت و عشق در جهت مسیر الى اللّه‏ قدم بردارد. حضرت زینب علیهاالسلام در مدرسه زینبى خود مى ‏آموزد كه هر آنچه از سر جهل و ناآگاهى است، راهى جز به تباهى و سرنوشتى جز به گمراهى ندارد.

اصل دوم: پایدارى
پایدارى در برابر مصایب و مشكلات از مهم‏ترین اصول مدرسه زینبى است. زینب علیهاالسلام به تمام مخاطبان مكتب خود مى ‏آموزد اگر در راه آرمان‏هاى الهى شكیبایى ورزند، به آنچه كمال مطلوب انسانى است، خواهند رسید. او این اصل را در مكتب پیامبر و پدرش، على علیه‏ السلام و مادرش، زهرا علیهاالسلام آموخته بود. كسى كه پرورده دامان پیامبراعظم (ص) است و در آغوش امیر مؤمنان على علیه‏ السلام و دامان حضرت زهرا علیهاالسلام پایدارى را تجربه كرده است، به جایى مى ‏رسد كه آزمون الهى را نماد زیبایى معرفى مى‏كند، آنجا كه فرمود: «ما چیزى ندیدیم جز زیبایى.» فریاد برمى‏آورد و كاخ یزید را این گونه مى ‏لرزاند: «اى یزید! آیا چنین مى ‏پندارى كه چون اطراف زمین و آسمان را بر ما تنگ گرفتى و ما را مانند اسیران از این شهر به آن شهر بردند، ما در پیشگاه خداوند خوار شدیم و تو گران‏مایه گشتى؟»

اصل سوم: دفاع از مقام ولایت
زینب علیهاالسلام ، بزرگ ‏آموزگار مكتبى است كه در آن، زن زیر پرچم عشق به خدا حاضر است. راه را بر فرومایگان ببندد و مظهر والاى دفاع از ارزش‏ هاى اسلام شود. در مدرسه زینبى، زن، مرزبان حریم ولایت است. حمایت از ولایت از آموزه ‏هاى این مكتب است. زینب علیهاالسلام به خوبى مى ‏دانست كه پس از سیدالشهدا علیه‏ السلام ، امام سجاد علیه‏ السلام ، وظیفه امامت امت و بار سنگین ولایت را بر دوش دارد. پس باید زنده بماند تا زمین از حجت خالى نشود. بنابراین، مسئولیت حفاظت از جان امام سجاد علیه‏ السلام را بر دوش خود احساس مى ‏كرد. او در چند جا توانست از عهده این مسئولیت خطیر برآید. اول، هنگام حمله لشكر عمر سعد به خیمه ‏ها، آنجا كه شمر خواست امام سجاد علیه‏ السلام را به شهادت برساند، فرمود: «به خدا سوگند، نمى ‏گذارم او را بكشید مگر اینكه اول مرا بكشید.» دوم، هنگام عبور اسیران از قتل‏گاه هنگامى كه امام سجاد علیه‏ السلام ، اجساد كشته را دید، كم مانده بود از شدت غم روح از بدن نازنینش جدا شود. در این حال، زینب علیهاالسلام با یادآورى اهداف نهضت عاشورا، وى را دلدارى داد تا از آنجا گذشتند. سوم، در كاخ ابن زیاد، آنجا كه زیاد دستور داد تا گردن امام سجاد علیه‏ السلام را بزنند».

اصل چهارم: حضور سیاسى
یكى دیگر از اصول مهم مدرسه زینبى، اصل حضور سیاسى است. زن در مدرسه زینبى مى‏آموزد كه در حساس‏ترین و سرنوشت‏ سازترین صحنه‏ هاى سیاسى وارد عمل شود. قرآن كریم با بیان نمونه هایى از حضور سیاسى بانوان در صحنه اجتماع، افزون بر اینكه بر این حضور صحّه گذارده، از این‏گونه فعالیت‏ها تجلیل كرده است. حضرت‏ خدیجه علیهاالسلام ، اولین مشاركت عملى بانوان در صحنه ‏هاى سیاسى اسلام را پدید آورد. همچنین مادر موسى علیه‏ السلام با هوشمندى، باردارى خود و تولد موسى را از فرعون پنهان كرد پس از تولد نیز با الهام الهى موسى را به آب انداخت و خواهر موسى را موظف كرد كه وى را دورادور تعقیب كند. اوج مشاركت سیاسى حضرت زینب علیهاالسلام نیز در كربلاست، آنجا كه دوشادوش مردان در صف مخالفان یزید ایستاد و با خطبه ‏هایش به تشریح عملكرد نادرست الگوهاى منفى پرداخت.

اصل پنجم: پاى ‏بندى به حجاب
مدرسه زینبى، مدرسه تربیت بر اساس پاى بندى به تقواى الهى و پروا داشتن از زشتى و پلیدى است. زینب علیهاالسلام ، آموزگار این مدرسه، پاى ‏بندى به حرمت‏ها و احكام خدا و مراعات حجاب را از جلوه‏ هاى حضور زنان در حماسه عاشورا معرفى مى ‏كند. او منادى متانت و عفاف و دفاع از حریم و حدود الهى است، آنجا كه خطاب به یزید فرمود:اى زاده آزادشدگان فتح مكه! آیا این عدالت است كه همسران و كنیزان خود را پشت پرده‏ ها قرار داده ‏اى، ولى دختران رسول خدا (ص) را به عنوان اسیر، روانه كرده ‏اى. پرده‏ هاى حرمت آنان را دریده، چهره ‏هایشان را آشكار كرده‏اى و زیر سلطه دشمنان از شهرى به شهرى مى ‏گردانى، آن‏گونه كه مردم شهرها آبادى ‏ها و قلعه‏ ها به آنان مى ‏نگرند و از دور و نزدیك به آنها نگاه مى ‏كنند.

اصل ششم: شهید پرورى
راه حسین علیه‏ السلام ، جز با فداكارى و از خودگذشتگى پیموده نمى ‏شود. در مدرسه زینبى، میراث‏ دارى و نگهبانى از خط و خون شهیدان و تبیین آرمان ‏هاى آنان، به همراه صبر بر بلا در راه خدا به انسان آموخته مى ‏شود. پیام مدرسه زینبى به انسان، شهیدپرورى و تربیت نسلى شهادت‏ طلب است.آنجا كه مادر وهب، مادر عمروبن جناده، ام‏خلف و... نه تنها از شهادت جوانان خویش در راه عقیده اندوهگین نمى ‏شوند، بلكه مشوّقى براى این گونه مجاهدت ‏هایند. جلوه دیگر این اصل در شهیدپرورى، حضرت زینب علیهاالسلام است. زینب هم دختر شهید است، هم خواهر شهید، هم مادر شهید و هم عمه شهید.

پیام رسانى
نامیرایى قیام امام، به حضرت زینب علیهاالسلام در كربلا وابسته است، زینب علیهاالسلام بنا به وصیت برادرش، امام حسین علیه‏ السلام ، تلاش‏هایى كرد كه اگر آنها را انجام نمى ‏داد، شاید امروز نامى از عاشورا و عاشوراییان بر زبان‏ها نبود و پیام نهضت اباعبداللّه‏ علیه‏ السلام در كربلا همراه با اجساد مطهرشان مدفون مى ‏شد و به كسى نمى‏ رسید. زینب علیهاالسلام با فعالیت‏ هاى همراه با سیاست و كیاست خود از عهده وظیفه خبررسانى واقعه عاشورا به خوبى برآمد. شاخص ‏هاى خبررسانى كاروان اسیران به رهبرى حضرت زینب علیهاالسلام الگو و ره ‏توشه ‏اى مناسب براى تمامى خبر رسانان جهان خواهد بود. برخى از این شاخص‏ها عبارتند از:

الف : واقع‏گویى و صداقت
راست‏گویى و بیان واقعیت از ویژگى هایى است كه در فرهنگ اسلامى به ‏ویژه قرآن كریم، بر رعایت آن تأكید شده است. قرآن كریم، در آخرین آیه سوره یوسف تأكید مى ‏كند در بیان این حوادث، واقع‏گویى كاملاً رعایت شده است. از این آیه شریفه در مى ‏یابیم كه نقل خبر باید بر اساس واقع باشد.این ویژگى در خبررسانى واقعه كربلا به خوبى مشهود است. زینب علیهاالسلام به عنوان پیام ‏آور كربلا در خطبه ‏اش در مجلس كفرآمیز ابن زیاد، بر صداقت و حق‏گویى خود چنین تأكید كرد: «...اى پسر زیاد! رسوا نمى ‏شود، مگر فاسق و دروغ نمى ‏گوید، مگر فاجر! و آن چیزى است كه ما از آن به دوریم...».صداقت حضرت در پیام‏رسانى واقعه عاشورا سبب جلب اعتماد مخاطبان، اثر بخشى بیشتر و عبرت‏ آموزى مردم شد.

ب) شجاعت
از ویژگى ‏هاى اساسى خبررسانى، شجاعت در بیان خبر و نهراسیدن از پى ‏آمدهاى بیان آن است.هنگامى كه كاروان اسیران وارد كاخ ابن زیاد شد، وى گمان كرد دختر على علیه‏ السلام با ترس، وارد مجلس مى ‏شود و به جرم خطبه ‏اى كه در بازار كوفه ایراد كرده بود، عذر تقصیر مى ‏خواهد. حاضران در مجلس شاهد ورود بانویى بودند كه كمترین اعتنایى به شكوه ظاهرى كاخ ابن زیاد نداشت و برخلاف انتظار به جایى كه از پیش برایش آماده شده بود، نرفت. ابن زیاد كه از این وضعیت نامنتظره ناراحت شده بود، پرسید: زنى كه با این همه تكبر و غرور بر ما وارد شد، كیست؟

گام برداشتن، لباس پوشیدن و انتخاب جایگاه نشستن و برتر از همه غرور زنانه بانوى فرزانه بنى‏هاشم در دربار ابن زیاد، نشان‏دهنده شجاعت بى‏نظیر وى است، به‏ویژه هنگامى كه یاوه‏ گویى‏ هاى او را بى ‏پاسخ نگذاشت و نغمه شوم و كفرآمیزش را در گلو خفه كرد. زینب بدون هیچ ترس و اضطرابى، با كوچك و بى ‏ارزش دانستن دشمن، در پاسخ ابن ‏زیاد كه پرسید: كار خدا را با برادرت چگونه دیدى؟ فرمود: «از خداوند درباره برادرم جز نیكویى و احسان ندیدم. او و یارانش افرادى بودند كه خداوند براى آنها شهادت را مقرر فرمود... . اى فرزند زیاد! در روز قیامت براى تو جایگاهى است كه باید براى جواب دادن آماده باشى. چگونه مى ‏توانى این گناه عظیم را پاسخ دهى؟ اى زاده مرجانه! مادرت به عزایت بنشیند».

ج) فصاحت و بلاغت زبان
فصیح بودن، توازن و شفافیت كلام، در رساندن پیام به مخاطب نقش مهمى دارد. اهمیت این مسئله تا آنجاست كه حضرت موسى علیه‏ السلام هنگامى كه مأمور شد براى ابلاغ رسالتش سراغ فرعون برود، از خدا خواست برادرش، هارون را كه از او فصیح‏تر است، همراهش سازد و از خداوند گشایش زبان و فصاحت كلام را درخواست كرد.رسایى كلام، شیوایى زبان و توفنده بودن لحن حضرت زینب علیهاالسلام چنان لرزه‏اى در كاخ یزید افكند كه همگان را تحت تأثیر قرار داد. زینب علیهاالسلام در دروازه شهر كوفه، اشعارى بلیغ در سوگ برادر خواند و هنگامى كه در بازار كوفه، مردمان دور كاروان را گرفتند، با اشاره او سكوت كردند. نفس‏ها در سینه حبس شد و زنگ‏ها از صدا افتاد. سپس زینب علیهاالسلام به نیكویى به حمد و ثناى پروردگار پرداخت و بر پیامبراعظم (ص) درود فرستاد. پس از این آغاز شكوه مندانه، با صدایى گیرا و كلامى پرصلابت فرمود:اى مردم كوفه! اى اهل فریب و خیانت! آیا براى ما گریه مى ‏كنید؟ هنوز چشمان ما گریان است و ناله ‏هاى ما خاموش نشده است. مَثَل شما مَثَل زنى است كه رشته مى ‏بافد و آن‏گاه خود، آن را پاره مى ‏كند. شما همانند گیاهى هستید كه بر مَزبَله بروید! نه قابل خوردن است و نه سودى دارد! شما مستوجب عذاب خدایید. پس از آنكه ما را كشتید، بر ما گریه مى ‏كنید؟ آرى به خدا سوگند كه باید بسیار گریه كنید و كم بخندید.

د) سرعت
انتقال سریع از دیگر ویژگى ‏هاى اساسى خبر است كه تأثیر مهم در اثربخشى آن دارد.حساسیت اطلاع رسانى، نیاز مخاطبان به دانستن سریع و به موقع خبرها و از دست نرفتن فرصت براى تصمیم ‏گیرى صحیح، بر ضرورت سرعت در كار خبررسانى مى ‏افزاید.این ویژگى نیز به خوبى در خبررسانى واقعه عاشورا رعایت شده است. زینب علیهاالسلام از همان لحظه شهادت برادرش، رسالت پیام ‏رسانى نهضت را آغاز كرد. وى در آغاز ورود به كوفه، اشعارى را در مظلومیت برادرش خواند. در شهر كوفه نیز با خطبه آتشین خود، مردم را منقلب كرد و در همان لحظه‏ هاى اولیه ورود به كاخ ابن زیاد، خطبه ‏اى ایراد كرد كه در دل ابن زیاد هراس افكند. در مجلس ننگین یزید نیز هنگامى كه یزید به آنها پیشنهاد كرد كه به مدینه بازگردند، زینب علیهاالسلام وى براى اینكه هرچه بیشتر مردم را در جریان نهضت برادرش قرار دهد، فرمود: «پیش از هر چیز باید براى كشتگان خود سوگوارى كنیم.» همچنین هنگام ورود به مدینه بلافاصله به زیارت قبر جد مطهرش پیامبر اكرم (ص) رفت و اشعارى را در سوگ برادر خواند.

ه) روشن‏سازى افكار عمومى
یكى از وظایف مهم خبررسان، تلاش براى روشن‏ سازى افكار عمومى و بى ‏اعتنا نبودن نسبت به جهل مردم درباره اخبار مهم در جامعه است. یكى دیگر از شاخص‏ هاى بارز خبررسانى عاشورا، افشاگرى و رسوا كردن حكومت یزید و آشكار ساختن چهره پلید امویان بود. عقیله بنى ‏هاشم علیهاالسلام در شهر كوفه، رفتار وحشیانه دشمن را با خاندان پیامبر شرح داد و از چهره پرنفاق و تزویر آنان پرده برگرفت. حضرت زینب علیهاالسلام فرمود: اى مردم! مى ‏دانید چه پاره جگرى از پیامبر شكافتید؟ كدام پرده ‏نشینان عصمت را از پرده بیرون آوردید؟ آیا مى ‏دانید چه خونى از پیامبر بر زمین ریختید و از او هتك حرمت كردید؟حضرت زینب علیهاالسلام در خطبه آتشین خود در كاخ یزید نیز پیشینه خانوادگى وى را در جمع سران و بزرگان محفلش آشكار ساخت. خطبه كوبنده سفیر كربلا چنان اوضاع مجلس آراسته یزید را آشفته كرد كه وى ترسید با افشاگرى ‏هاى دختر على بن ابى ‏طالب علیه‏ السلام ، پایه‏ هاى حكومتش دچار تزلزل شود. به همین سبب گناه قتل حسین علیه‏ السلام را بر گردن عبیداللّه‏ بن زیاد انداخت. البته برپایى مراسم سوگوارى شهداى كربلا تا حد بسیار زیادى از اعتبار و نفوذ یزید در میان مردم كاست و به همین جهت یزید مصلحت ندید كاروان اسیران در شام بمانند و اسباب سفر آنان را به مدینه فراهم كرد.

و) برجسته سازى
از تأكید یا تكرارِ بخشى از آیات قرآن كریم درمى ‏یابیم كه خداوند، توجه خاصى به آن بخش از خبر داشته است. در واقعه عاشورا نیز سفیران كربلا، با تأكید و تكرار بسیار واقعه عاشورا، از تمامى شیوه ‏ها و امكانات استفاده كردند تا واقعه مهم عاشورا را برجسته سازند. حضرت زینب علیهاالسلام ، امام سجاد علیه‏ السلام و ام كلثوم علیهاالسلام از ابزارى چون شعر، خطبه و برپایى مراسم سوگوارى بهره بردند تا خبر كربلا را به همگان برسانند. همچنین محل تبلیغات اهل‏بیت در چند شهر مهم اسلام؛ یعنى كوفه، شام و مدینه در آن دوره زمانى از هر جهت مناسب بود و چگونگى بیان واقعه در شهرها بر حسب اوضاع فرهنگى، اجتماعى و سیاسى هر شهر صورت مى ‏گرفت.

ز) مقابله با تحریف
یكى از وظایف و اصول اخلاقى خبررسانى، مقابله با انتشار اخبار و عقاید دروغ و تحریف شده است. در قرآن كریم نیز علماى یهودى كه كتاب آسمانى خود را تحریف كرده بودند، نكوهش شده ‏اند.پس از واقعه كربلا، حكومت پلید اموى قصد داشت نهضت حسینى علیه‏ السلام را تحریف كند. زینب كبرا علیهاالسلام و امام سجاد علیه‏ السلام به عنوان پیام ‏آوران كربلا با خطبه ‏هاى روشنگر خود، از این تحریف جلوگیرى كردند و سخنان آنان به عنوان سند زنده و معتبر در تاریخ جهان، مجال هرگونه تغییر در واقعیت و اهداف نهضت را از دشمن گرفت.

ویژگى ‏هاى زن عاشورایى

الف) انسان‏ ساز و جامعه ‏ساز
زن عاشورایى با پیروى از زینب علیهاالسلام ، باید انسان‏ ساز و جامعه ‏ساز باشد. زینبى كه با خطبه ‏هاى آتشین خود، افزون بر رسوا كردن حكومت بنى امیه، افكار عمومى را روشن كرد و جرقه نهضت‏هاى بعدى همچون قیام توابین را زد. او نمونه والاى یك همسر و یك خواهر است. در خانه، مسئول تربیت فرزندان و در جامعه، مسئول سرنوشت مردم. بذر اندیشه اسلامى و انقلاب برادرش، حسین علیه‏ السلام از دامن او پراكنده شد، رویید و به بالندگى رسید.

ب) پویا و مشاركت در عرصه ‏هاى اجتماعى
زنِ الهام گرفته از عاشورا، در تمامى عرصه‏ هاى علمى، اقتصادى، اجتماعى و سیاسى حضورى فعال و پویا دارد. همچون زینب كبرا علیهاالسلام كه عالمه مدینه و پاسخ‏گوى پرسش‏هاى دینى زنان بود. به گواه تاریخ، خانه وى در مدینه، محل مراجعه یتیمان و نیازمندان بود و خودش در سرنوشت ‏سازترین فرازهاى تاریخ اسلام حضورى سربلند و كارآمد داشت.از حضور زنان در عاشورا درمى ‏یابیم كه زن مى ‏تواند در پیچیده ‏ترین صحنه‏ هاى اجتماعى، حضورى جدى و سازنده داشته باشد.

ج) عزت ‏طلب
فریاد آزادى‏ خواهى و عزت‏ طلبىِ زن سربلند و تربیت‏ یافته در مكتب عاشورا، پایه ‏هاى حكومت طاغوت را مى ‏لرزاند و ترسى دهشتناك در جان انسان ‏هاى خودكامه مى ‏اندازد. فریاد عزت‏ طلبى زنِ تربیت ‏یافته در مكتب عاشورا، پرده رسوایى ستمگران را كنار مى ‏زند و بساط ستم را درهم مى ‏چیند.

د) پرورش ‏دهنده شهید
زن عاشورایى، دختر شهید، مادر شهید، خواهر شهید و عمه شهید است. زینب علیهاالسلام ، فرزند نوجوان خود را در اوج احساسات و عواطف مادرانه، راهى جنگى مى ‏كند و یقین دارد بازگشتى در آن نیست. او معتقد است كه در مبارزات سیاسى باید فعالانه شركت كرد و آنجا كه اسلام در خطر است، باید از فرزند و شوهر، برادر و احساسات زنانه دست كشید.

ه) باحجاب
زن در مكتب عاشورا، در عین حضور در عرصه‏ هاى مختلف، پاك‏دامنى خود را با سلاح عزت و شجاعت حفظ مى ‏كند. از دشمن هیچ نمى‏ خواهد جز اینكه آنها را در معرض دید مردم قرار ندهد و حجاب آنها را ندرد.

و) بنده خدا
در دیانت زن عاشورایى همین بس كه شب‏ها را به عبادت مى ‏گذراند و روزها را روزه مى ‏گیرد و در فرداى عاشورا، نماز شب خود را نشسته مى ‏خواند.

ز) بردبار
تاریخ، صبورتر از زن عاشورایى ندیده است. زنى كه در یك نیم‏روز، برادرانش، پسرانش و... به شهادت برسند و او بردبارى پیشه كند. زینب‏ كبرا علیهاالسلام ، گنجینه ‏دار رنج است و وارث بیت الاحزان فاطمه علیهاالسلام . صبر او در آن فاجعه انسانى، سرمشقى است براى تمامى زنان جهان. آن هنگام كه در كنار جسد برادر با حفظ تعادل و ثبات روحى از خداوند خواست این قربانى كم را از او بپذیرد، اوج بردبارى او بود.

ح) مهربان و باصلابت
زن عاشورایى هنگام دلدارى اسیران داغ‏دار، مظهر عطوفت و دریاى مهربانى است و آن هنگام كه قرار است طبل رسوایى یزید را در كوفه و شام به صدا در آورد، مردانه ‏تر از تمام مردان جهان، خطبه ‏اى توفنده مى ‏خواند.

ط) جسارت در برابر باطل
زن عاشورایى با سرمشق قرار دادن زینبى كه بى ‏محابا به مجلس یزید پا مى‏ گذارد، شجاعانه مى ‏ایستد و صریح و بلیغ سخن مى ‏گوید. رسواكننده سركشان و افشا كننده ماهیت دشمنان است. صلابت بى ‏نظیر وى در صفحات تاریخ، همه اندیشمندان را متحیر مى ‏سازد.مدیریت پویا و غیراحساسى در شرایط بحرانى زن عاشورایى، مدیریت بحران را خوب بلد است؛ زیرا تربیت ‏یافته مكتبى است كه در آن، زینب علیهاالسلام ، كاروان مجروح و داغ‏دیده اسیران را با قدرت روحى بالا سرپرستى كرده و هم‏درد آنان است. وى حامى امام حاضر است. نماد زنى شجاع، مدبّر و شایسته كه به ظاهر اسیر و دست به زنجیر و در واقع، آزاد و آزاده‏اى شجاع و مدبر است. زن عاشورایى تربیت یافته در مكتب زینب علیهاالسلام نیز در دوران معاصر در هشت سال جنگ، همچون كوهى استوار، جاى خالى همسر شهیدش را براى فرزندان پر مى ‏كند و سرپرست خانواده مى ‏شود و به خوبى از عهده تمامى مسئولیت‏ هاى سنگین زندگى برمى ‏آید.
 
زن امروز مشتاقانه به دنبال الگویى است كه فراگیر باشد.

زن عاشورا الگویى است براى انسان امروز كه به كشف افق‏هاى بسیار متنوع، از هزار توى هستى دست یافته است.

زن امروز باید به‏ گونه ‏اى تربیت شود كه براى رویارویى با بحران‏هایى همچون جنگ یا بحران‏هاى فرهنگى یا اقتصادى، دانش، قدرت تحلیل، تطبیق، مدیریت و بردبارى لازم را داشته باشد.

زن امروز باید تربیت شود هم براى خانه و خانواده و هم براى مشاركت اجتماعى فعال و سازنده؛ هم براى دوران صلح و هم براى دوران جنگ؛ هم براى شرایط محاصره اقتصادى و هم براى توسعه پایدار؛ هم براى تربیت كودكان و هم براى حضور جدى در معركه رقابت‏ هاى علمى، فرهنگى، فن‏آورى و نیز حضور آگاهانه و مقتدرانه در فرآیند «جهانى شدن».

زن امروز به پیروى از سفیر كربلا آن‏گاه كه مى ‏خواهد مقاصد سیاسى اجتماعى خود را مطرح سازد، باید صداقت پیشه كند و روى سخنش با مردم باشد و مردم را متوجه مسئولیتشان در برابر كردارشان بسازد.

زن امروز باید در مسیر تسلیم و رضاى الهى گام بردارد و در سخت ‏ترین مصیبت ‏ها جز زیبایى نبیند كه این، آخرین منزل سالكان الى اللّه‏ است.

زن امروز با الگوگیرى از زنان عاشورایى، موظف است در اصلى ‏ترین هسته اجتماع؛ یعنى خانواده، بسترى مناسب براى رشد و بالندگى همسر و فرزندان فراهم آورد.


هوای دل



تا آفتاب از حرکات تو می وزد از سمت سیب ، عطر صفات تو می وزد . دل می دهیم ، پنجره را باز می کنیم باران گرفته ، یا کلمات تو می وزد ؟ دل می شویم ، محض تپیدن به پای تو در خاک کوچه ای که حیات تو می وزد اینکه چقدر بوی شهادت ، چقدر صبح اینکه چقدر از نفحات تو می وزد ! امشب بهار می دمد از خون روشنت فردا بهشت از برکات تو می وزد . من ایستاده ام به تماشای زیستن جایی که موج موج فرات تو می وزد و با هر اذان به یاد همان ظهر چاک چاک گیسوی خون چکان صلات تو می وزد . کشتی شکستگان تو را بیم موج نیست ،آنجا که بادبان نجات تو می وزد
امکانات


آمار
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید ماه قبل :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :